ေ႐ႊဆံေတာ္ဘုရားေပၚသို႔ ဓာတ္ေလွကားမွ တက္လွ်င္ တက္တက္ခ်င္း မွာပင္ေ႐ႊေရာင္ ေခါင္းေလာင္းေလး တစ္လုံးကို ျမင္ရပါလိမ့္မည္။ ေခါင္းေလာင္းေပၚ၌ ေရးထားေသာ “ဘိလပ္ျပန္ေခါင္းေလာင္း” ဟူေသာ စာေၾကာင့္ပိုစိတ္ဝင္စား ဖို႔ေကာင္းသည္။ ထိုသို႔ေရးထားေသာ ထိုေခါင္းေလာင္းေလး၏ မူလအေၾကာင္းအရင္းကို သိရွိသူနည္းပါးသည္။ထိုေခါင္းေလာင္းေလး၏ အေၾကာင္းအရင္းခံကား ဤသိုု႔ျဖစ္သည္။ ၁၈၅၂-၅၄ ခုႏွစ္တြင္ ဒုတိယ အဂၤလိပ္ျမန္မာစစ္ပြဲမ်ားျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ ပုဂံမင္းနန္းခ်၍ မင္းတုန္းမင္းက ထီးနန္းသိမ္းပိုက္သည့္အခ်ိန္တြင္ စစ္ကိုေျပၿငိမ္းခဲ့ၾကသည္။ စစ္ေျပၿငိမ္းေသာ္လည္း အဂၤလိပ္တို႔မွာ စစ္နိုင္သူျဖစ္သည့္အေလွ်ာက္ ျမန္မာေနရာေဒသ အသီးသီးမွ အဖိုးတန္ ရတနာ ၊ ယဥ္ေက်းမႈပစၥည္းမ်ားကို ထုံးစံအတိုင္း ယူငင္ၾကေလသည္။

ျပည္ၿမိဳ႕မွ အဂၤလိပ္စစ္သားမ်ားက ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတစ္ဦးျဖစ္သူ ေဂၚဒဝင္ အားေခါင္းေလာင္းေလး တစ္လုံးကို ဆက္သၾကသည္။ ထိုေခါင္းေလာင္းေလးမွာ ျပည္ၿမိဳ႕ေ႐ႊဆံေတာ္ ဘုရားေပၚမွ ယူငင္သြားေသာ ေခါင္းေလာင္းေလးျဖစ္သည္။ ေခါင္းေလာင္းေလး၏ ေဘးပတ္လည္တြင္ အလႉရွင္၏ အမည္အား “အမရပူရၿမိဳ႕ ေဇယ်ေက်ာ္ထင္ဘြဲ႕ခံ ေမာင္ ေအာင္သူ ႏွင့္ ဇနီးရွင္မင္းေယာက္ ၊ သမီးရွင္ဘုန္ ႏွင့္ ရွင္ထုန္တို႔ ေကာင္းမႈေတာ္” ဟူ၍ ေရးသားထားသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေဂၚဒဝင္သည္ သူ၏ စစ္မႈကိစၥမ်ားၿပီးဆုံး၍ အဂၤလန္သို႔ျပန္ေသာအခါ ထိုေခါင္းေလာင္းေလးကိုလည္း တပါတည္း ယူငင္သြားၿပီးေနာက္ သူ၏ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းအျဖစ္ ဂုဏ္ယူကာ ထိန္းသိမ္းျပသ ထားခဲ့သည္။

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ေဂၚဒဝင္၏ ေျမးျဖစ္သူ လက္ဖတင္နင္ကာနယ္ ၊ အိပ္ေဂၚဒဝင္ေအာ္စတင္ လက္ထက္ေရာက္သည့္အခါ ပဲခူးခရိုင္ ဝန္ရွင္ေတာ္မင္းႀကီးထံသို႔ စာတစ္ေစာင္ ေပးပို႔လာခဲ့သည္။ ေခါင္းေလာင္းေလးအား မူရင္းေနရာျဖစ္သည့္ ေ႐ႊဆံေတာ္ဘုရားရင္ျပင္ေတြ ျပန္လည္ထားေပးရန္ အေၾကာင္းၾကားသည့္စာပင္ျဖစ္သည္။ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာၿပီးမွ အခုလိုျပန္လည္ေပးရသည့္ အေၾကာင္းမွာ အဘိုးျဖစ္သူ၏ ဒိုင္ယာရီ ကိုဖတ္ၾကည့္မိရာက ေခါင္းေလာင္းသမိုင္းကို ေျခရာခံမိ၍ ယခုလိုျပန္လည္ပို႔ေဆာင္ေပးျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္းသိရသည္။ သူ၏ စာထဲတြင္ ပါေသာအခ်က္မ်ားအရ ေခါင္းေလာင္းကေလးသည္ အေတာ္ၿဂိဳဟ္ေမႊခဲ့သည္ဟု ဆို၏။

ဤေခါင္းေလာင္းေလး သူတို႔အိမ္သို႔ေရာက္ရွိသည့္ အခ်ိန္မွ စ၍ စီးပြားပ်က္ျခင္း ၊ အေသဆိုးျဖင့္ေသျခင္း ၊ စိတ္ဆင္းရဲကိုယ္ဆင္းရဲ ျဖစ္ေနျခင္း ၊ အခ်င္းခ်င္းခိုက္ရန္ျဖစ္ပြားျခင္း စသည္တို႔မွာ အၿမဲတေစျဖစ္ေပၚၾကသျဖင့္ ဤေခါင္းေလာင္းေလးက “ခိုက္သည္” ဟု ယူဆလွ်က္ အျပစ္တို႔ကို သူ႕အေပၚစုပုံခ်ၾကသည္။ အဘိုးျဖစ္သူ၏ အမွတ္တရပစၥည္း အျဖစ္ မစြန့္ပစ္ရက္ပဲ ဆက္လက္ထားရာ အိမ္မက္ဆိုးမ်ား ၊ အျဖစ္ဆိုးမ်ား ၊ ထိတ္လန့္စရာမ်ား ႀကဳံေတြ႕ေနရသျဖင့္ ေခါင္းေလာင္းေလးအား စြန့္ပစ္ရန္ ၊ ဖ်က္စီးရန္အမ်ိဳးမ်ိဳး ႀကံစည္ခဲ့ေသာ္လည္း အထမေျမာက္ခဲ့။ ေနာက္ဆုံးေရတြင္ စြန့္ပစ္ရန္ႀကိဳးစားစဥ္ကလည္း ေခါင္းေလာင္းေလးကိုေရတြင္ ျမဳပ္ခဲ့ပါက မိသားစု ေဆြစဥ္မ်ိဳးဆက္ေရတြင္နစ္ေသမည္ ဟု ထပ္ခါထပ္ခါ အိပ္မက္မက္သျဖင့္ ေရတြင္လည္း မေဖ်ာက္ဖ်က္ရဲခဲ့ေပ။ ေနာက္ဆုံးမူရင္းေနရာျဖစ္ေသာ ျပည္ေ႐ႊဆံေတာ္ေစတီသို႔သာ ျပန္ပို႔ရန္ ဆုံးျဖတ္မိေၾကာင္း ၊ ကုန္က် စရိတ္ကို မိမိတို႔ကသာ ခံယူမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဆက္သြယ္လာခဲ့သည္။သို႔ေသာ္ ပဲခူးတိုင္းဝန္ရွင္ေတာ္မင္းႀကီးက ေခါင္းေလာင္းသည္ ႏွစ္ရွည္လမ်ားၾကာၿပီျဖစ္သျဖင့္ ျပည္ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ားသည္ ထိုအေၾကာင္းကိုသိၾကလိမ့္မည္ မထင္။ သို႔ျဖစ္၍ ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ားႏွင့္ ဘုရား ဘ႑ာေတာ္ထိန္းအဖြဲ႕ လူႀကီးမ်ားႏွင့္ တိုင္ပင္ၿပီးမွ အေၾကာင္းျပန္ပါမည္ဟု သာ စာျပန္ပို႔လိုက္သည္။

ထို႔ေနာက္ ဘိလပ္ ႏွင့္ ပဲခူးဝန္ရွင္ေတာ္မင္းႀကီး၏ ေပးစာျပန္စာမ်ားကို မွတ္တမ္းမ်ားတြင္ မေတြ႕ရေတာ့ေခ်။ ေပးစာျပန္စာမ်ား ဆက္လက္မေတြ႕ရေတာ့ေသာ္လည္း တစ္ေန႕ သ၌ ထင္း႐ူးေသတၱာတစ္လုံးျဖင့္ ေအာ္စတင္ ျပန္ပို႔လိုက္ေသာ ေခါင္းေလာင္းေလးသည္ အဂၤလန္မွ ရန္ကုန္သို႔ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာခဲ့သည္။ ရန္ကုန္မွ ျပည္ၿမိဳ႕အေရးပို င္႐ုံး ၊ အေရးပိုင္႐ုံးမွ ဘုရင္မွပန္းၿခံသို႔ ပို႔ထားခဲ့သည္။ ထိုအတြင္း ျပည္အေရးပိုင္ခရီးထြက္သြားသျဖင့္ ျပည္ၿမိဳ႕ေငြတိုက္၌ ၁၀ ရက္ခန့္ သိမ္းဆည္းခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။ ထို႔ေနာက္ ေခါင္းေလာင္းေလးအား အေဆာင္အေယာင္တို႔ျဖင့္ ၿမိဳ႕ကိုလွည့္ပတ္ကာ ေ႐ႊဆံေတာ္ကုန္းေတာ္ေပၚသို႔ ပို႔ေဆာင္ထားခဲ့ၾကသည္။က်ိန္စာသင့္ေခါင္းေလာင္းေလးကား ျမန္မာျပည္သူ ရဟန္းျပည္သူမ်ားအတြက္ေတာ့ ဟုတ္မည္မထင္ေပ။ ထိုးလိုက္လွ်င္ ထြက္လာေသာ ခ်ိဳေအးေနသည့္အသံက သူ၏ပင္ ကိုယ္ ေအးခ်မ္းျခင္း နိမိတ္ပင္ျဖစ္သည္။ “ဘိလပ္ျပန္ေခါင္းေလာင္း” ေလးသည္ ေ႐ႊဆံေတာ္ဘုရား ရာဟုေထာင့္တြင္ ေအးခ်မ္းစြာ တည္ရွိေနေပေတာ့သည္။

Ref:က်ိန္စာသင့္တဲ့သမိုင္းပုံရိပ္မ်ား – သန္းထြန္း(လွည္းကူး) , Credit- Thutazone